Surabaya
Dit is een album behorend bij het reisboek: Hans Vervoort - Retourtje Tropen - een reis door het hart van Sumatra en Java (Nijgh en van Ditmar, 2005). Meer info over het reisboek (nu als ebook verkrijgbaar!): zie hier. Klik voor meer fotoalbums links in de balk op Retourtje Tropen.

Surabaya. Mijn stad.
1-47 van 47
Slide Show
Dit beeld (het staat in de buurt van de dierentuin) is een weergave van het gevecht tussen een haai (Suro) en een krokodil (boyo) dat volgens de overlevering plaats vond in de zee waar later de stad Surabaya ontstond. Suro betekent ook dapper en boyo ook gevaar. Surabaya betekent dus: dapper in gevaar. (foto Theo Bakkenes)
1213465592-Suro-ing-boyo.jpg
Onze kamer in hotel Tunjungan in het centrum van Surabaya. Tunjungan was in mijn jeugd (ik woonde hier van 1948 tot 1953) al de belangrijkste winkelstraat van Surabaya. Hier waren de warenhuizen toko Nam, toko Piet en Aurora en de grote overdekte pasar. Hier had je ook de boekhandels Kolff en Van Dorp en het motorhuis Beretty.
1213465592-214.jpg
De driesprong Tunjungan-Embong Malang en Sumpang waaraan de warenhuizen lagen is er nog, maar de winkels zijn weg en de pasar is ook verdwenen.
1213465592-226.jpg
Maar kijk eens, de aloude Apotik Simpang is er nog!
1213465592-S27.jpg
Aan Tunjungan ligt nu (naast het gelijknamige hotel) een enorm warenhuiscomplex waar de Bijenkorf wel zes keer in kan. In Plaza Tunjungan zijn alle luxe merken kleding, cosmetica, schoeisel te koop, er zijn foodcourts en supermarkten. Alles straalt luxe uit. En wat je bij die luxe en die prijzen in dit ontwikkelingsland niet zou verwachten: het is er druk, met vooral Indonesische klanten die zich per taxi laten aanvoeren en ook weer per taxi vertrekken.
1213465592-S19.jpg
Tunjungan is te druk om er als voetganger over te steken. Hier en daar zijn loopbruggen gemaakt. Een mooie plek voor bedelaars. Zij hebben een taak in de moslim-gemeenschap: ze geven de gelovigen de kans om goed te doen.
1213465592-225.jpg
Hier de drukte van Tunjungan, gezien vanaf de loopbrug.
1213465592-S12.jpg
Even verderop ligt het oude Gouverneurspaleis (ook nu als zodanig in gebruik), de pilaren nog steeds keurig in het wit.
1213465592-216.jpg
Tegenover het paleis staat de Jogodolok, het aloude beeld van een Javaanse prins in buddha-zit. Vroeger stond het hier onder een waringin, nu is er een altaargebouwtje voor opgericht en staat de prins droog. Zijn stenen ogen kijken vredig op ons neer.
1213465592-220.jpg
In wat vroeger de Palmenlaan heette ligt nog steeds de ijssalon Zangrandi. Vanwege de drukte kunnen we niet oversteken.
1213465592-218.jpg
Vroeger was het rustiger hier.
1213465592-Zangrandi_vroeger.jpg
De volgende dag lukt het ons om aan de overkant te komen. Zangrandi en het Hoenkwe-huis (specialiteit: nogat-ijs met slagroom) waren in de jaren vijftig de beste ijssalons van Surabaya. Zangrandi is er nog.
1213465592-31.jpg
Hier zitten (vlnr) Maja, Martine, Eric en Yopi te wachten op onze bestelling.
1213465592-32.jpg
Tutti-frutti ijs was en is de specialiteit van Zangrandi.
1213465592-35.jpg
Je kan het kennelijk ook laten bezorgen.
1213465592-36.jpg
Ik bezocht in 1948/49 de Theresiaschool en die is er nog. De school ging net uit en er waren zoveel auto's en betjaks om de kinderen op te halen dat we nergens konden parkeren. Deze foto is vanuit de auto gemaakt. Net zoals de volgende.
1213465592-26.jpg
Naast de Theresiaschool lag de Christus Koning kerk, nu Kristus Radja geheten.
1213465592-27.jpg
Dit heette vroeger de Coen Boulevard, een korte brede boulevard. Sjiek. Nu oogt het wat vervallen.
1213465592-04.jpg
De rk-hbs van Surabaya aan de Coen Boulevard, nog steeds in gebruik als katholieke middelbare school voor Indonesische kinderen. Het gebouw dateert uit 1923 (zie de gevel).
1213465592-07.jpg
De hbs van de zijkant gezien.
1213465592-06.jpg
Toen in 1952 de rk-hbs een Indonesische school werd gingen alle Nederlandstalige leerlingen naar de middelbare school van de SSV (Surabaiase School Vereniging) aan de Gentengkali. Dit gebouw is er een deel van. Het is nu een kantoor van het ministerie van onderwijs. De Gentengkali was zo verkeersdruk dat we er niet konden stoppen. Deze foto dateert uit 1974.
1213465592-Gentengkali.jpg
1213465592-19.jpg
McDonald's op z'n Indonesisch. Het is hier een luxe restaurant.
1213465592-29.jpg
McDonald's op z'n Elvis.
1213465592-S14.jpg
"Mijn" straat, de Wonokitri-boulevard, nu Jalan Raya Adityawarman. Een korte brede straat, met aan weerskanten 15 villa's in Hollands-koloniale stijl.
1213465592-01.jpg
"Mijn" huis. Het wordt nu bewoond door een generaal die liet weten geen prijs te stellen op bezoek. Het zou hem vermoedelijk ook niet bevallen als ik hem vertelde dat mijn vader "slechts" onderluitenant was toen wij daar woonden. Het zou een aantasting van zijn hoge status zijn.
1213465592-02.jpg
Surabaya is een warme en drukke stad.
1213465592-234.jpg
Maar er zijn ook stille plekken.
1213465592-235.jpg
Zoals het erekerkhof Kembang Kuning, dat onderhouden wordt door de Oorlogsgravenstichting.
1213465592-228.jpg
Hier ligt mijn één jaar oudere broer Robbie, overleden in het kamp in Ambarawa en hier herbegraven.
1213465592-229.jpg
1213465592-230.jpg
Bij Rob in de buurt liggen vijf kinderen Engelenburg, allemaal overleden op 29 oktober 1945. Dat was in de Bersiap-tijd, de roerige periode vlak na de beeindiging van de oorlog. Welke vreselijke gebeurtenis heeft deze 5 slachtoffers gemaakt?
1213465592-232.jpg
Peneleh is het oudste kerkhof van Surabaya, het dateert uit pakweg 1850. In de jaren dertig van de vorige eeuw schreef Willem Walraven erover: "Het is er gloeiend heet en het is er geheel boomloos. De graven liggen in het gelid want de doodgraver was bepaald een sergeant". Nu groeien er heel wat bomen, het kerkhof is verwaarloosd.
1213465592-S02.jpg
De begraafplaats wordt langzamerhand overgenomen door de omliggende kampongs, die uit hun voegen barsten. Buurtbewoners doen een dutje op de zerken.
1213465592-38.jpg
Onder de omgekeerde manden staan kippen.
1213465592-S09.jpg
Sommige buurtbewoners hangen hier hun was te drogen.
1213465592-S03.jpg
Heerlijk koel.
1213465592-37.jpg
Marie Elizabeth May, 1852-1898, in afwachting van de wederopstanding.
1213465592-S01.jpg
Veel graven zijn geschonden.
1213465592-S06.jpg
1213465592-S07.jpg
Hier liggen de restanten van een vice-president van de Raad van Indië, P.J.B. de Perez. Peneleh zou enkele jaren geleden al geruimd zijn. Misschien moet er van Nederlandse kant eens op aangedrongen worden dat dat nu ook echt gebeurt.
1213465592-S04.jpg
Er lag nog een hooggeplaatst persoon op Peneleh mailde zijn nazaat Koos Broenink mij toen wij alweer in Nederland waren. Het betrof de Gouverneur-Generaal Pieter Merkus die tijdens een dienstreis in 1844 in Surabaya overleed. Mijn zus Martine en haar man Theo Bakkenes gingen in april 2006 op zoek naar dit graf. Eén van de kampongbewoners wist het te vinden. Zo zag het er uit.
1213465592-PICT0739.JPG
Staatsieportret van Pieter Merkus
1213465592-ggmerkus.jpg
Was dit wel het goede graf? Een buurt-bewoonster bood aan tegen een vergoeding het graf schoon te maken. Maar het hoge hek kon niet geopend worden. Er zat niets anders op dan tussen de spijlen door het graf enigszins schoon te vegen.
1213465592-PICT0744.JPG
Pieter Merkus laatste rustplaats is nu een opvangcentrum van weggewaaide kleding en andere rommel.
1213465592-PICT0742.JPG
Tenslotte wordt zijn naam weer zichtbaar.
1213465592-PICT0745.JPG
En kijk eens aan, er is in deze omgeving nog méér Nederlands te zien dan alleen de opschriften op de graven. Een huisje in de buurt meldt niet zonder trots: Ons Hoekje.
1213465592-PICT0750.JPG

Terug